Regelgeving · Duurzaamheid

Lozingsverbod toiletwater: wat moet je jachthaven bieden?

· 5 min lezen

Booteigenaren mogen hun toiletwater niet lozen, dus moeten ze het ergens kwijt kunnen. Wanneer je jachthaven verplicht een vuilwaterinnamepunt heeft, waarom je er geen aparte vergoeding voor mag vragen, wat de verzegelingsplicht verandert en wat goede havens daarnaast bieden.

Zeilboten aan een mooring op stil water bij een kwelder, van bovenaf gezien bij zonsondergang

Wat moet een jachthaven bieden nu pleziervaartuigen geen toiletwater mogen lozen? Heeft je haven meer dan 50 ligplaatsen, dan ben je al sinds 2009 verplicht een werkend innamepunt voor toiletwater te hebben, of er samen met een haven in de buurt een te delen. Voor het innemen van toiletwater mag je geen aparte vergoeding vragen. Ontvangt je haven gewoonlijk zeegaande pleziervaartuigen, dan heb je daarnaast een havenafvalplan nodig. Kleinere havens zijn niet verplicht, maar met de komende verzegelingsplicht gaan booteigenaren vaker zoeken naar een plek om hun tank leeg te pompen.

Je ligplaatsen en ligplaatshouders beheer je in ligplaatsbeheer.

Wat het lozingsverbod inhoudt

Sinds 2009 mag een pleziervaartuig geen toiletwater lozen op het oppervlaktewater. Er zijn twee uitzonderingen: het toiletwater gaat eerst door een goedgekeurde zuiveringsvoorziening aan boord, of het toilet loost alleen urine en spoelwater. Voor de pleziervaart gaat het verbod alleen over toiletwater; afwas- en douchewater vallen er niet onder. De regels staan tegenwoordig in het Besluit activiteiten leefomgeving.

De reden is de waterkwaliteit. Het Watersportverbond wijst erop dat op drukke zomerplekken te veel E. coli in het water zit, wat zwemmers en andere watersporters ziek kan maken.

Waarom het verbod nu pas echt gaat tellen

In een schriftelijk overleg met de Tweede Kamer in 2023 staat het zonder omwegen: het lozingsverbod wordt op grote schaal overtreden, omdat het niet te handhaven is. Toezicht ligt bij Rijkswaterstaat op de rijkswateren en bij de waterschappen op de overige wateren. Volgens hetzelfde stuk worden de innamepunten in havens daardoor weinig gebruikt en krijgt het onderhoud weinig prioriteit.

Daarom komt er een verzegelingsplicht. Het besluit daarover is in 2024 vastgesteld: de afsluiter tussen het toilet of de vuilwatertank en de huiddoorvoer onder de waterlijn moet gesloten zijn en verzegeld. Boten met een goedgekeurde zuivering en toiletten die alleen urine lozen, vallen erbuiten. De ingangsdatum wordt bij koninklijk besluit bepaald. De beoogde datum van 1 januari 2026 bleek niet haalbaar, en een nieuwe datum was in 2025 nog niet vast te stellen. Controleer de actuele stand bij de bronnen hieronder. In het Kamerstuk uit 2023 is de verwachting dat de innamepunten na invoering veel meer gebruikt worden.

Wat je als haven moet bieden

Situatie Verplichting
Meer dan 50 ligplaatsen voor niet-open pleziervaartuigen Een werkend innamepunt voor toiletwater, of een gedeeld punt met een haven in de buurt; geen aparte vergoeding voor het innemen
Haven waar gewoonlijk zeegaande pleziervaartuigen afmeren Een havenafvalplan, dat je eens in de vijf jaar opnieuw aan het bevoegd gezag geeft
50 ligplaatsen of minder Geen plicht voor een innamepunt, wel een dienst die booteigenaren steeds vaker zoeken

Voor het havenafvalplan bestaat een vrijstelling voor een haven die alleen pleziervaartuigen ontvangt en weinig verkeer heeft, als de inzameling is aangesloten op het gewone afvalsysteem en de gebruikers informatie krijgen over de voorzieningen. De minister wordt daar dan over geïnformeerd. Twijfel je of jouw haven onder een van deze regels valt, vraag het dan na bij de gemeente of omgevingsdienst.

Fiscaal voordeel

Een vuilwaterinnamestation voor bilgewater, zwart water en de inhoud van chemische toiletten staat op de Milieulijst 2026 van RVO, met 36 procent milieu-investeringsaftrek (MIA). Een investering die wettelijk verplicht is, komt niet in aanmerking, dus het verplichte station van een haven met meer dan 50 ligplaatsen valt erbuiten. Een extra station naast het verplichte, of een kleinere haven die vrijwillig investeert, kan wel in aanmerking komen. Vraag je boekhouder of de regeling in jouw situatie past.

Wat een goede haven daarnaast doet

  • Zorg dat het innamepunt werkt. Een kapotte of lastig bereikbare pomp nodigt uit tot lozen. Controleer hem op vaste momenten en leg vast wie dat doet.
  • Maak het makkelijk. Een duidelijke plek aan de steiger, een korte uitleg erbij en ruimte om aan te leggen.
  • Bied een stortpunt voor chemische toiletten. Niet elke boot heeft een vaste tank; de cassette van een chemisch toilet moet ook ergens leeg kunnen.
  • Vertel het je gasten. Zet het innamepunt in je havengids, op je website en in je nieuwsbrief aan ligplaatshouders, bijvoorbeeld via een nieuwsbrief aan je leden. Waterrecreatie Nederland verwijst naar een kaart met innamepunten en een formulier om ontbrekende punten te melden; kijk of je haven erop staat.
  • Kijk naar de Blauwe Vlag. De Blauwe Vlag vraagt van jachthavens onder meer een gescheiden afvalinzameling, bij voorkeur ook voor bilgewater en afvalwater, voldoende goede sanitaire voorzieningen en een verbod op het lozen van zwart afvalwater in de haven.

Tot slot

Het lozingsverbod is niet nieuw, maar met de verzegelingsplicht in aantocht wordt een goed werkend innamepunt een vast onderdeel van wat booteigenaren van een haven verwachten. Wil je je ligplaatshouders en hun boten overzichtelijk beheren, kijk dan op de pagina ligplaatsbeheer of vraag een demo aan.

Bronnen

  1. Watersportverbond – Toiletwater lozing (geraadpleegd november 2026)
  2. Tweede Kamer – Kamerstuk 31409, nr. 396: verslag schriftelijk overleg verzegeling afvoerleiding toilet pleziervaartuigen (geraadpleegd november 2026)
  3. Staatsblad 2024, 235 – Wijzigingsbesluit verzegeling afvoerleiding toilet pleziervaartuigen (geraadpleegd november 2026)
  4. Watersportverbond – Invoering verzegelingsplicht toiletafvoer pleziervaart uitgesteld (geraadpleegd november 2026)
  5. Waterrecreatie Nederland – Het lozingsverbod en hoe Harlingen dit heeft opgepakt (geraadpleegd november 2026)
  6. Waterrecreatie Nederland – Toilet aan boord? Alternatieven voor het lozen van toiletwater (geraadpleegd november 2026)
  7. Staatsblad 2022, 199 – Implementatiebesluit tweede richtlijn havenontvangstvoorzieningen (geraadpleegd november 2026)
  8. RVO – Vuilwaterinnamestation voor vaartuigen (Milieulijst 2026) (geraadpleegd november 2026)
  9. Blauwe Vlag – Criteria (geraadpleegd november 2026)

Regelgeving · Vereniging en bestuur

WBTR voor de watersportvereniging: wat moet het bestuur regelen?

Sinds 2021 geldt de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen ook voor watersportverenigingen, en op 1 juli 2026 liep de overgangstermijn af. Wat het bestuur moet regelen, wanneer je persoonlijk aansprakelijk bent en een checklist om je statuten en werkwijze na te lopen.

· 10 min lezen

Dockyard in de praktijk · Havenbeheer

Wachtlijst voor ligplaatsen bijhouden in Dockyard

Van aanmelding tot ligplaats: zo werkt de wachtlijst in Dockyard. Aanvragen via je eigen website goedkeuren, inschrijfgeld innen, de volgorde bijhouden en een vrijgekomen plek rechtstreeks vanaf de wachtlijst toewijzen.

· 7 min lezen

Dockyard in de praktijk · Havenbeheer

Verlengingsronde ligplaatsen: zo verleng je contracten in Dockyard

Elk jaar dezelfde klus: vaste ligplaatsen en lidmaatschappen verlengen, facturen versturen en bijhouden wie betaald heeft. Zo bereid je de verlengingsronde in Dockyard voor, wat er bij het verwerken gebeurt en welke afspraken je vooraf met je ligplaatshouders moet hebben.

· 9 min lezen

Minder administratie, meer tijd voor je haven

Ontdek in een korte demo hoe Dockyard ligplaatsen, leden en betalingen voor je regelt.